schema:text
| - Last Updated on ਮਈ 24, 2024 by Neelam Singh
ਸਾਰ
ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੱਥਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਦਾਅਵਾ ਝੂਠਾ ਹੈ।
ਦਾਅਵਾ
ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈl
ਤੱਥ ਜਾਂਚ
ਨਾਭੀ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੇਚੋਟੀ ਵਿਧੀ, ਇਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਵਾਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੇਲ ਜਾਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਐਬਸਟਰੈਕਟ, ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਭੀ ਰਾਹੀਂ ਲੀਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਨਾਭੀ ‘ਤੇ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਜਜ਼ਬ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ, ਆਰਾਮ, ਜਾਂ ਬਿਹਤਰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੇਚੋਟੀ ਵਿਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀਮਿਤ ਹਨ।
ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਯੁਰਵੇਦ ਤੋਂ ਡਾ. ਪੀ. ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਲਾਸਿਕ ਆਯੁਰਵੇਦ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੀ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਨਾਭੀ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਦਿਲ, ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਨਹੀਂ 2014 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ ਨਾਭੀ ਦੀ ਮਸਾਜ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ, ਸਟਰੋਕਿੰਗ, ਰਗੜਨ, ਧੱਕਣ, ਟੇਪਿੰਗ ਅਤੇ ਪਫਿੰਗ ਵਰਗੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਗੈਸਟਰੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਅਤੇ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜੀਕਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਬੂਤ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਨਾਭੀ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸ਼ੂਗਰ, ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਸਾਜ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮਸਾਜ ਥੈਰੇਪੀ ਚਿੰਤਾ, ਉਦਾਸੀ, ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਖੋਜ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਸਾਜ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਲਨਾ ਮਿਸ਼ਰਤ ਨਤੀਜੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਸਾਜ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ ਵਰਗੀਆਂ ਥੈਰੇਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਸਰਤ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਰਿਪੋਰਟ ਉਪਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਮਾਪ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
2001 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੇ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇਖੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਕਲੀਨਿਕਲ ਸਟਾਫ਼ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਹਿਦਾਇਤ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਛੋਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼, ਚਿੰਤਾ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਕੰਮ ਦੇ ਤਣਾਅ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਅੰਕੜਾਤਮਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਮਾਪਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਇੱਕ ਅਣਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 12 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਾਲਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨੇ HbA1c ਪੱਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਬਦਲਾਅ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੇ। ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਮੀ ਵੇਖੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ। ਉਡੀਕ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ HbA1c ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਦੋਵਾਂ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਨੋਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੌਤਿਕ ਗਲਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਤੀਜੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸਨ । ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਮਸਾਜ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਤੇਲ ਦੀ ਕਿਸਮ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ ਦੀ ਮਸਾਜ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ।
ਕੀ ਨਾਭੀ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਪੇਚੋਟੀ ਵਿਧੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਨਾਭੀ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਪਦਾਰਥ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਮਦਦਗਾਰ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਸਾਡੀ ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਪੇਚੋਟੀ ਵਿਧੀ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੋ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਖੋਜ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਸਬੂਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਪਹੁੰਚਾਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਭੀ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬਦਾਮ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਦੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੰਧ ਸਨ।
|