| schema:text
| - Από τις αρχές του 2024, μεγάλη αναπαραγωγή στο Facebook έχουν γνωρίσει διαφημίσεις που επικαλούνται τον καθηγητή Γιώργο Χρούσο κατά τη διαδικασία προώθησης ενός υποτιθέμενου νέου φαρμάκου για απώλεια βάρους. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για επεξεργασμένο βίντεο που κατασκευάστηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (deepfake).
Ο εξεταζόμενος ισχυρισμός
Το επίμαχο βίντεο:
Στο βίντεο ακούμε τα εξής:
– Πώς να χάσετε βάρος γρήγορα. Μία συγκλονιστική συνέντευξη στην οποία ο καθηγητής Γιώργος Xρούσος μίλησε για ένα νέο φάρμακο αδυνατίσματος που προκάλεσε θετική ανταπόκριση σε μεγάλο αριθμό Ελλήνων κατοίκων. Δείτε.
– Πολλοί άνθρωποι θα ήθελαν να απαλλαγούν από το περιττό βάρος. Σωστά. Το νέο μου φάρμακο θα σας βοηθήσει. Αυτό το φάρμακο ενεργοποιεί το μεταβολισμό του σώματος και αποκαθιστά την ορμονική ισορροπία, συμπεριλαμβανομένων των ορμονών λεπτίνης και αδιπονεκτίνης, μέσα σε λίγες μόνο ώρες. Προωθεί την ταχεία απώλεια βάρους σε λίγες μόνο εβδομάδες και το καλύτερο μέρος είναι ότι μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας βοηθά ένα άτομο να παραμείνει σε φόρμα χωρίς την αντίστροφη διαδικασία αύξησης βάρους. Χρειάζεται να χρησιμοποιείται μόνο μία φορά την ημέρα. Χιλιάδες άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν ήδη δοκιμάσει αυτό το προϊόν και έχουν πετύχει τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Ανάλυση του ισχυρισμού
Το ιστορικό της απάτης
Ο καθηγητής Γιώργος Χρούσος είναι διακεκριμένος σε διεθνές επίπεδο στο πεδίο της παιδιατρικής ενδοκρινολογίας και σε αυτό το πλαίσιο έχει παραθέσει σειρά συνεντεύξεων σε ελληνικά ΜΜΕ, με μία εξ αυτών στην εκπομπή «Ανάδειξέ το» με τη δημοσιογράφο Ρούλα Σκουρογιάννη το 2017.
Όπως εξήγησε σχετικό ρεπορτάζ στην Καθημερινή, η κ. Σκουρογιάννη είχε αναρτήσει εκ νέου την επίμαχη συνέντευξη με συγχαρητήριο μήνυμα για εκλογή του Δρ. Χρούσου ως τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, λίγες μέρες πριν την δημοσίευση της απάτης τον Φεβρουάριο του 2024. Το γεγονός αυτό πιθανόν οδήγησε τους απατεώνες στην επιλογή του επίμαχου πλάνου. Παρότι το επεξεργασμένο βίντεο παραθέτει αυτούσιο οπτικό απόσπασμα της συνέντευξης, ο αρχικός ήχος έχει αντικατασταθεί με φωνή που ενώ προσομοιάζει αυτήν του Δρ. Χρούσου, αποτελεί προϊόν ηχητικής κλωνοποίησης με Τεχνητή Νοημοσύνη (audio deepfake).
Ο Δρ. Χρούσος και η κ. Σκουρογιάννη διέψευσαν κατηγορηματικά στην Καθημερινή ότι διαφήμισαν το οποιοδήποτε προϊόν στην επίμαχη συνέντευξη. Ο Δρ. Χρούσος δήλωσε επιπλέον ότι δεν θα έκανε ποτέ αντίστοιχη διαφήμιση, και ότι προχώρησε σε άμεση καταγγελία στην Διώξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Είναι σκόπιμο να αναφερθεί επίσης ότι στην εισαγωγή του βίντεο, παρατίθεται πλήρες deepfake (οπτικό και ηχητικό) της δημοσιογράφου Μίνας Καραμήτρου, με βάση άσχετο πλάνο της από τον Ιανούαριο του 2024.
Ο ρόλος του Facebook στην εξάπλωση απατών
Ο συντάκτης του επίμαχου ρεπορτάζ στην Καθημερινή, Λουκάς Βελιδάκης, προχώρησε άμεσα σε υποβολή αναφοράς της επίμαχης απατηλής διαφήμισης στο Facebook. Ωστόσο, στις 6 Μαρτίου δημοσιοποίησε την απόρριψη του αιτήματός του από το Facebook.
Τη στιγμή συγγραφής του επίμαχου άρθρου, η δημόσια βιβλιοθήκη διαφημίσεων του Facebook εντοπίζει τουλάχιστον 3 ξεχωριστές αναπαραγωγές της επίμαχης απάτης, και πολλαπλάσια ακόμη αντίγραφα της απάτης που προς το παρόν οι δημιουργοί τους κρατούν ανενεργά.
Ο τελικός σκοπός της απάτης μπορεί να ποικίλει ανάλογα με την περίπτωση. Ενδεικτικά, ο σύνδεσμος του παρακάτω αντιγράφου της διαφήμισης, παραπέμπει σε ενδιάμεση ιστοσελίδα ρωσικής τοποθεσίας, που τελικά οδηγεί σε έναν αναγνωρισμένο λογαριασμό μαγειρικής στο Instagram. Σε αυτήν την περίπτωση, πιθανόν πρόκειται για επιχείρηση «απάτης κλικ», όπου οι απατεώνες πληρώνονται ανάλογα με το κοινό που αποστέλλουν στην επίμαχη σελίδα.
Απάτες με deepfakes διασημοτήτων έχουν γνωρίσει κατακόρυφη αύξηση τους τελευταίους μήνες διεθνώς, όπως και άλλες απάτες με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης. Σε αυτό το πλαίσιο, στις 14 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε αίτημα στις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένου του Facebook, για αναλυτικές πληροφορίες αναφορικά με το πώς αντιμετωπίζουν τους κινδύνους της Τεχνητής Νοημοσύνης. Χρειάζεται να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τους όρους του Facebook για την παραπληροφόρηση, δεν επιτρέπεται υλικό deepfake στην πλατφόρμα του.
Συμπέρασμα
Το επίμαχο βίντεο δεν δείχνει πραγματικά τον καθηγητή Χρούσο να προωθεί προϊόν απώλειας βάρους, αλλά αποτελεί απάτη που κάνει χρήση κλωνοποίησης φωνής μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο Δρ. Χρούσος δήλωσε κατηγορηματικά ότι δεν έχει προωθήσει κανένα σχετικό προϊόν και κατέθεσε καταγγελία στην Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Το κοινό χρειάζεται να επαγρυπνεί απέναντι σε παραπλανητικές διαφημίσεις που επικαλούνται διασημότητες για την προώθηση προϊόντων.
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)
![[cxml]](/fct/images/cxml_doc.png)
![[csv]](/fct/images/csv_doc.png)
![[text]](/fct/images/ntriples_doc.png)
![[turtle]](/fct/images/n3turtle_doc.png)
![[ld+json]](/fct/images/jsonld_doc.png)
![[rdf+json]](/fct/images/json_doc.png)
![[rdf+xml]](/fct/images/xml_doc.png)
![[atom+xml]](/fct/images/atom_doc.png)
![[html]](/fct/images/html_doc.png)