| schema:text
| - Geen connectie met NSDAP
PvdA en Groenlinks ontstonden binnen Nederland
19.3.2026, 18:46 (CET)
Verkiezingsstrijd wakkert regelmatig desinformatie aan. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van deze week circuleert een claim die GroenLinks en de PvdA verbindt aan de NSDAP – de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij van Adolf Hitler, die in 1933 in Duitsland aan de macht kwam en verantwoordelijk was voor een totalitair regime dat uitmondde in de Holocaust. Een beladen vergelijking die niet standhoudt.
Beoordeling
De claim is onjuist. GroenLinks en de PvdA zijn niet ontstaan uit de NSDAP.
Feiten
GroenLinks en de Partij van de Arbeid (PvdA) zijn niet voortgekomen uit de NSDAP en hebben daar geen enkele historische band mee. De ontstaansgeschiedenis van beide partijen is volledig Nederlands van aard.
GroenLinks werd in 1989 opgericht als fusiepartij van vier bestaande Nederlandse partijen: de Communistische Partij Nederland (CPN), Pacifistische Socialistische Partij (PSP), Politieke Partij Radikalen (PPR) en Evangelische Volkspartij (EVP). Deze partijen ontstonden in de twintigste eeuw binnen Nederland, met eigen achterbannen, programma's en parlementaire vertegenwoordiging. De fusie van 1989 is uitvoerig gedocumenteerd in partijarchieven en beschreven door het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG).
De PvdA gaat nog verder terug. De Partij van de Arbeid werd in 1946 opgericht uit een fusie van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP), de Vrijzinnig-Democratische Bond (VDB) en de Christelijk-Democratische Unie (CDU). Die oprichting volgde direct op de bevrijding van Nederland en was expliciet bedoeld als bijdrage aan de wederopbouw van een democratisch bestel.
De partijen fuseerden in 2026 tot een gezamenlijke partij.
Wat de NSDAP was
De NSDAP – voluit de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij – was de partij van Adolf Hitler en kwam in 1933 aan de macht in Duitsland. Antisemitisme vormde een kernonderdeel van de ideologie van de partij en leidde tot de Holocaust: de systematische jodenvervolging en genocide van bijna zes miljoen Europese joden.
De term "socialistisch" in de naam zorgt regelmatig voor verwarring, maar het nationaalsocialisme heeft ideologisch niets te maken met sociaaldemocratie of socialistische partijen. Waar de NSDAP draaide om nationalisme, autoritarisme en raciale hiërarchie, zijn partijen als de PvdA juist geworteld in democratische besluitvorming en sociale gelijkheid.
Verkiezingsstrijd wakkert desinformatie aan
Dat de claim opduikt rond de gemeenteraadsverkiezingen is kenmerkend voor verkiezingsdynamiek. Misleidende of ongefundeerde claims circuleren vaker in de aanloop naar verkiezingen.
Dit type desinformatie werkt via associatie: door een partij te koppelen aan een historisch beladen fenomeen als de NSDAP, wordt geprobeerd het publieke beeld te beïnvloeden zonder feitelijke basis.
(Stand van zaken: 19.3.2026)
Links
Geschiedenis GroenLinks (gearchiveerd)
Geschiedenis GroenLinks (isgeschiedenis) (gearchiveerd)
Partijwebsite GroenLinks/PvdA (gearchiveerd)
Geschiedenis PvdA (gearchiveerd)
Fusie PvdA/GroenLinks (gearchiveerd)
Uitleg nationaalsocialisme (gearchiveerd)
Over dpa-factchecks
Deze factcheck is geschreven in het kader van het Third Party Fact Checking-programma van Facebook/Meta. Meer informatie over dit initiatief vindt u hier.
Uitleg van Facebook/Meta over de omgang met accounts die onjuiste informatie verspreiden, vindt u hier.
Inhoudelijke aan- of opmerkingen kan u sturen naar factcheck-netherlands@dpa.com met een link naar de desbetreffende Facebookpost. Gelieve hiervoor de juiste sjablonen te gebruiken. Richtlijnen voor bezwaren vindt u hier.
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)
![[cxml]](/fct/images/cxml_doc.png)
![[csv]](/fct/images/csv_doc.png)
![[text]](/fct/images/ntriples_doc.png)
![[turtle]](/fct/images/n3turtle_doc.png)
![[ld+json]](/fct/images/jsonld_doc.png)
![[rdf+json]](/fct/images/json_doc.png)
![[rdf+xml]](/fct/images/xml_doc.png)
![[atom+xml]](/fct/images/atom_doc.png)
![[html]](/fct/images/html_doc.png)