| schema:text
| - Geen dergelijke aanval gebeurd
'Iraanse raketaanval op Tel Aviv' is AI-video
12.3.2026, 15:49 (CET)
Op sociale media gaan sinds 3 maart 2026 beelden rond van een vermeende raketaanval op Tel Aviv. In de video is te zien hoe meerdere raketten inslaan in een dichtbebouwd stedelijk gebied met hoge gebouwen op de achtergrond. Op de voorgrond hangt een Israëlische vlag aan een balkonleuning. Terwijl explosies de stad lijken te treffen, roept een stem: "Oh God, Tel Aviv, ik kan dit niet geloven". Maar tonen deze beelden werkelijk een aanval op de Israëlische stad?
Beoordeling
De claim is onjuist. De video toont geen echte raketaanval op Tel Aviv, maar betreft een met kunstmatige intelligentie gegenereerde video.
Feiten
Een frame-voor-frameanalyse door Deutsche Presse-Agentur (dpa) laat zien dat de video meerdere kenmerken bevat die wijzen op nepbeelden. In de clip lijken raketten neer te komen op een dichtbebouwde stad met hoogbouw op de achtergrond. De beelden zijn gefilmd vanaf een balkon waar een Israëlische vlag aan de leuning hangt. Terwijl de camera beweegt en explosies in de verte zichtbaar zijn, oogt de scène op het eerste gezicht alsof het met een telefoon is gefilmd. Maar zodra men de video vertraagt en frame voor frame bekijkt, veranderen sommige details: objecten verschuiven, vervormen of verdwijnen even uit beeld.
Zo lijken auto's op straat tijdens een camerabeweging te vervormen. Een bouwkraan die in een frame zichtbaar is, verdwijnt een paar momenten later uit beeld. Ook het patroon van de Israëlische vlag verandert licht wanneer de camera in- en uitzoomt. Zulke inconsistenties tussen opeenvolgende frames zijn een bekend kenmerk van AI-gegenereerde video's.
Ook de omgeving roept vragen op. De skyline op de achtergrond komt niet overeen met de skyline van Tel Aviv. Bij verificatie van online beelden wordt daarom vaak gekeken of herkenningspunten – zoals gebouwen, straten en kustlijnen – overeenkomen met foto's of satellietbeelden van de genoemde locatie. In dit geval ontbreken zulke herkenbare kenmerken.
Factchecks door andere media
Ook andere media hebben de video onderzocht en komen tot dezelfde conclusie. Persbureau Reuters liet de beelden analyseren door drie deskundigen op het gebied van digitaal forensisch onderzoek. Angelos Chatzimparmpas, universitair docent informatievisualisatie aan de Universiteit Utrecht, noemt de clip "100 procent nep". Hij wijst onder meer op vervormingen in objecten en een onnatuurlijk klinkende stem in de video.
Factcheckers van AFP analyseerden de clip eveneens. Zij wijzen op vervormde voertuigen, identieke patronen in zonnepanelen op daken en rooksporen die plots verdwijnen. Zulke fouten ontstaan vaker bij generatieve AI omdat modellen moeite hebben om complexe fysieke processen, zoals explosies en rook, consistent te simuleren. AFP schrijft bovendien dat correspondenten ter plaatse geen bevestiging vonden van een aanval die overeenkomt met de scène uit de video.
Oorlog in het Midden-Oosten
Dat de beelden snel een eigen leven gingen leiden, heeft waarschijnlijk te maken met de context waarin ze verschenen. De video verscheen op een moment dat het conflict tussen Israël en Iran al was geëscaleerd en er daadwerkelijk raketten richting Israël werden afgevuurd. In zo'n situatie zoeken mensen online naar beelden die de gebeurtenissen laten zien. Een video die een dramatische raketaanval lijkt te tonen, kan dan gemakkelijk worden gezien als bewijs van wat er op dat moment gebeurt.
Volgens Reuters meldde het Israëlische leger op 3 maart 2026 dat Iraanse raketten centraal Israël en het gebied rond Tel Aviv hadden bereikt. Hulpdiensten rukten uit naar meerdere inslaglocaties. De ambulancedienst behandelde drie mensen met lichte verwondingen, en de politie meldde verschillende impactgebieden waar fragmenten van projectielen waren gevonden.
Reuters publiceerde diezelfde dag ook geverifieerde foto's van de nasleep van Iraanse aanvallen. Op die beelden is onder meer schade te zien in de stad Bnei Brak, een brandende auto in Tel Aviv en een explosie veroorzaakt door een projectielinslag op 28 februari.
Die authentieke beelden zien er echter anders uit dan de virale clip. In plaats van een dramatische "regen" van raketten boven een skyline tonen de foto's afzonderlijke inslagen, beschadigde gebouwen en de directe nasleep op straatniveau. Scènes die ook door hulpdiensten en journalisten ter plaatse konden worden vastgelegd en geverifieerd.
(Stand van zaken: 12.3.2026)
Links:
Instagrampost I (gearchiveerd I)
Timelapse skyline Tel Aviv (The Australian) (gearchiveerd)
AI video herkennen (Radar) (gearchiveerd)
Factcheck Reuters (gearchiveerd)
Iraanse raket raakt Israël (Reuters) (gearchiveerd)
Over dpa-factchecks
Deze factcheck is geschreven in het kader van het Third Party Fact Checking-programma van Facebook/Meta. Meer informatie over dit initiatief vindt u hier.
Uitleg van Facebook/Meta over de omgang met accounts die onjuiste informatie verspreiden, vindt u hier.
Inhoudelijke aan- of opmerkingen kan u sturen naar factcheck-netherlands@dpa.com met een link naar de desbetreffende Facebookpost. Gelieve hiervoor de juiste sjablonen te gebruiken. Richtlijnen voor bezwaren vindt u hier.
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)
![[cxml]](/fct/images/cxml_doc.png)
![[csv]](/fct/images/csv_doc.png)
![[text]](/fct/images/ntriples_doc.png)
![[turtle]](/fct/images/n3turtle_doc.png)
![[ld+json]](/fct/images/jsonld_doc.png)
![[rdf+json]](/fct/images/json_doc.png)
![[rdf+xml]](/fct/images/xml_doc.png)
![[atom+xml]](/fct/images/atom_doc.png)
![[html]](/fct/images/html_doc.png)