| schema:text
| - Uit de lucht gegrepen
Complottheorie over «chemtrails» doet nog steeds de ronde
27.1.2026, 17:38 (CET)
Al jaren lopen mensen te beweren dat «chemtrails» echt bestaan. Zo ook Fred Teunissen, die een boek schreef over de witte strepen die je soms achter vliegtuigen ziet. Zogezegd gaat het om chemicaliën die overheden of andere instanties met opzet uitsproeien om de wereldbevolking te vergiftigen. In een interview in het weekblad De Andere Krant, dat gedeeld wordt op Facebook, beweert de schrijver dat «chemtrails» géén broodjeaapverhaal zijn. Maar was die theorie eerder niet al veelvuldig onderuit gehaald?
Beoordeling
De bewering is fout, want het is al vaak aangetoond dat «chemtrails» niet bestaan. De Andere Krant publiceerde eerder ook al complottheorieën.
Feiten
Wanneer de luchtvochtigheid hoog is, blijf je de witte condensstrepen (in het Engels: contrails) die vliegtuigen in de lucht achterlaten lang zien. Ze ontstaan doordat waterdamp en roetdeeltjes van verbrande kerosine bevriezen tot ijskristallen.
Hoewel dit fenomeen dus perfect wetenschappelijk te verklaren is, blijft een groep mensen geloven dat deze contrails eigenlijk zogenaamde chemtrails zijn, verrijkt met metalen als aluminium, barium en strontium. Overheden of andere machtige instanties zouden deze zogenaamd met opzet in het rond laten sproeien om mensen te vergiftigen.
Deze complottheorie is al tot in den treure ontkracht, onder andere in enkele eerdere factchecks van Deutsche Presse-Agentur (dpa) en in publicaties van de universiteiten van Berkeley en Harvard.
Interessant is ook een artikel dat de universiteit van Utrecht erover publiceerde in 2017. Daarin staat dat, mocht er al sprake zijn van bewuste vergiftiging, het veel effectiever zou zijn om dit met biologische middelen, zoals bacteriën te doen. Stoffen als aluminium en barium zouden al in enorme hoeveelheden moeten verspreid worden om zelfs maar potentieel gevaarlijk te kunnen zijn.
De Andere Krant
In het interview in De Andere Krant (dat online achter een betaalmuur zit) haalt Fred Teunissen, die een boek schreef over «chemtrails», wel enkele bronnen aan. Een van hen is voormalig piloot Willem Felderhof, die zijn ex-werkgever KLM aanklaagde omdat hij ziek werd van giftige dampen aan boord van vliegtuigen, het zogenaamde 'aerotoxisch syndroom'. De Nederlandse luchtvaartmaatschappij legde hem een contractuele zwijgplicht op bij zijn ontslag. Een hoogleraar toxicologie verklaarde de giftige dampen door olielekkage in de motor. Het aerotoxisch syndroom is geen erkende beroepsziekte, zowel nationaal als internationaal.
Hij noemt ook Kristen Meghan; zij zou een voormalig werknemer van de Amerikaanse luchtmacht (US Air Force) zijn. Zij beweert dat ze grote voorraden chemicaliën had aangetroffen op de luchtmachtbasis waar ze werkte. Meghan is echter geen geloofwaardige bron, gezien ze ook al andere complottheorieën verkondigd heeft, onder andere over de waarachtigheid van de terroristische aanval op de VS op 11 september 2001, of over COVID-19-vaccins en mondmaskers.
Ook De Andere Krant zelf is een bekende bron van complottheorieën, onder andere over zonnebrand of over vruchtbaarheid na een coronavaccinatie. Het artikel uit juni 2025, dat nu op Facebook wordt verspreid, zit in dezelfde categorie.
(Stand van zaken: 27.1.2026)
Links
Foto van artikel (gearchiveerd)
Factchecks dpa over chemtrails I, II & III
Universiteit Berkeley over chemtrails (gearchiveerd)
Universiteit Harvard over chemtrails (gearchiveerd)
Universiteit Utrecht over chemtrails (gearchiveerd)
Boek 'Hemel onder Vuur' van Fred Teunissen (gearchiveerd)
RTL.nl over Willem Felderhof (gearchiveerd)
Factcheck Myth Detector over Kristen Meghan (gearchiveerd)
Over dpa-factchecks
Deze factcheck is geschreven in het kader van het Third Party Fact Checking-programma van Facebook/Meta. Meer informatie over dit initiatief vindt u hier.
Uitleg van Facebook/Meta over de omgang met accounts die onjuiste informatie verspreiden, vindt u hier.
Inhoudelijke aan- of opmerkingen kan u sturen naar factcheck-netherlands@dpa.com met een link naar de desbetreffende Facebookpost. Gelieve hiervoor de juiste sjablonen te gebruiken. Richtlijnen voor bezwaren vindt u hier.
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)
![[cxml]](/fct/images/cxml_doc.png)
![[csv]](/fct/images/csv_doc.png)
![[text]](/fct/images/ntriples_doc.png)
![[turtle]](/fct/images/n3turtle_doc.png)
![[ld+json]](/fct/images/jsonld_doc.png)
![[rdf+json]](/fct/images/json_doc.png)
![[rdf+xml]](/fct/images/xml_doc.png)
![[atom+xml]](/fct/images/atom_doc.png)
![[html]](/fct/images/html_doc.png)