| schema:text
| - Vaccinatie is aangeraden
COVID-19-infectie kan slapende kankercellen heractiveren
26.8.2025, 16:38 (CEST)
Op Facebook circuleert een bericht waarin wordt beweerd dat vaccinaties slapende kankercellen zouden activeren. Opvallend genoeg deelt de gebruiker daarbij een artikel van De Telegraaf met de titel: "Studie: corona en griep kunnen slapende kankercellen activeren". Die titel spreekt helemaal niet over vaccinaties. Klopt de claim over vaccinaties dan wel?
Beoordeling
De bewering dat vaccinaties, zoals het COVID-19-vaccin, slapende kankercellen zouden activeren, is ongegrond. Het is de infectie zelf, zoals bijvoorbeeld bij het griepvirus of het coronavirus, die tot heractivatie van kankercellen kan leiden. Er is geen oorzakelijk verband vastgesteld tussen vaccinaties en het ontstaan of terugkeren van kanker.
Feiten
De claim is een verdraaiing van wat er in de door De Telegraaf aangehaalde studie staat (zie volledige studie hier). De oorspronkelijke studie, gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Nature, toont aan dat infecties met bijvoorbeeld het griepvirus of COVID-19 slapende kankercellen kunnen heractiveren, niet de vaccinaties.
In het onderzoek zagen wetenschappers dat muizen die besmet waren met deze virussen een plotselinge groei van slapende borstkankercellen in de longen vertoonden. Ook bij mensen vonden de onderzoekers aanwijzingen in patiëntengegevens. Voormalig kankerpatiënten die een COVID-19-infectie hadden doorgemaakt, bleken een hoger risico te hebben op overlijden aan kanker, vooral in het eerste jaar na infectie.
De data die in de studie gebruikt worden betreft bovendien de periode voor de uitrol van de coronavaccins. De data bevat dus nog geen info over gevaccineerde mensen.
Het COVID-19-vaccin wordt aanbevolen en als veilig beschouwd voor mensen met kanker. Voor ex-kankerpatiënten zijn de onderzoekers iets terughoudender. Zij geven aan dat er nog onzekerheden zijn, maar raden vaccinatie toch aan.
De bewering dat COVID-19-vaccins kanker veroorzaken, of agressieve vormen zoals zogeheten turbokankers - een begrip dat overigens niet bestaat in de medische wereld - is ook al meerdere keren weerlegd. Eerdere factchecks (I & II) van Deutsche Presse-Agentur (dpa) bevestigen dit.
Kankersterfte tijdens de pandemie
Volgens de onderzoekers van de Nature-studie kan een COVID-19-infectie dus slapende kankercellen weer heractiveren en kan dit mogelijk deels verklaren waarom de kankersterfte aan het begin van de pandemie steeg. Een Amerikaanse studie toonde inderdaad aan dat het aantal sterfgevallen door kanker in de VS in 2020 aanzienlijk hoger lag dan voor de pandemie in 2019.
De pandemie had ook een grote impact op kankerscreenings die uitgesteld werden vanwege verstoringen in de gezondheidszorg. Dit leidde in 2020 tot een aanzienlijke daling in het aantal gestelde kankerdiagnoses. Het gevolg van deze latere diagnose is dat kanker bij sommige mensen pas in een later stadium werd ontdekt. Een late diagnose kan ook leiden tot een minder gunstige prognose en kan de overlevingskansen dus verkleinen.
Bekende bijwerkingen
Zoals een factcheck van dpa eerder al heeft aangetoond, veroorzaakt het COVID-19-vaccin vaak milde bijwerkingen zoals pijn op de prikplek, vermoeidheid, hoofdpijn en koorts. Deze verdwijnen meestal binnen enkele dagen. Allergische reacties zijn zeldzaam en treden meestal kort na vaccinatie op.
Er zijn ook zeldzame, ernstige bijwerkingen zoals ontstekingen van de hartspier of het hartzakje, maar het risico daarop is groter na een COVID-19-besmetting dan na vaccinatie.
(Stand van zaken: 26.8.2025)
Links
Facebookbericht (gearchiveerd)
Persartikel studie Nature (gearchiveerd)
Volledige studie (gearchiveerd)
Heractivatie bij mensen (gearchiveerd)
Stijging sterfgevallen kanker (gearchiveerd)
Grote impact kankerscreenings (gearchiveerd)
Daling kankerdiagnoses (gearchiveerd)
Vaccin aanbevolen kankerpatiënten (gearchiveerd)
Over dpa-factchecks
Deze factcheck is geschreven in het kader van het Third Party Fact Checking-programma van Facebook/Meta. Meer informatie over dit initiatief vindt u hier.
Uitleg van Facebook/Meta over de omgang met accounts die onjuiste informatie verspreiden, vindt u hier.
Inhoudelijke aan- of opmerkingen kan u sturen naar factcheck-belgium@dpa.com met een link naar de desbetreffende Facebookpost. Gelieve hiervoor de juiste sjablonen te gebruiken. Richtlijnen voor bezwaren vindt u hier.
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)
![[cxml]](/fct/images/cxml_doc.png)
![[csv]](/fct/images/csv_doc.png)
![[text]](/fct/images/ntriples_doc.png)
![[turtle]](/fct/images/n3turtle_doc.png)
![[ld+json]](/fct/images/jsonld_doc.png)
![[rdf+json]](/fct/images/json_doc.png)
![[rdf+xml]](/fct/images/xml_doc.png)
![[atom+xml]](/fct/images/atom_doc.png)
![[html]](/fct/images/html_doc.png)