| schema:text
| - Vaccins veilig bevonden
COVID-vaccins kregen voorwaardelijke goedkeuring
22.9.2025, 15:17 (CEST)
Volgens een bericht op Facebook zou de Europese Commissie hebben toegegeven dat mensen die een COVID-19-vaccin ontvingen als proefkonijnen werden gebruikt. De Facebookgebruiker verwijst daarvoor naar een artikel op Frontnieuws, een website die bekendstaat om het verspreiden van desinformatie. In dat artikel wordt beweerd dat de Europese Commissie eind augustus een "explosief" antwoord gaf op een vraag van Oostenrijkse europarlementslid Gerald Hauser (FPÖ). Maar hoe explosief was dat antwoord werkelijk?
Beoordeling
Het klopt niet dat de Europese Commissie zou hebben toegegeven dat COVID-19-vaccins een "groot experiment" zouden zijn. De vaccins kregen wel een voorwaardelijke vergunning, een bestaande procedure voor noodsituaties die snelle beschikbaarheid mogelijk maakt. Dit betekent echter niet dat de vaccins onveilig waren. Ze zijn uitgebreid getest en hun veiligheid en effectiviteit worden ook continu gevolgd.
Feiten
Gerald Hauser stelde in mei 2025 een vraag aan de Europese Commissie en beweerde dat "de Commissie het grootste experiment in de geschiedenis van de mensheid had gestart", omdat volgens hem de veiligheid en werkzaamheid van het mRNA-vaccin van BioNTech/Pfizer niet bekend waren toen het een voorwaardelijke vergunning kreeg.
Op 27 augustus 2027 antwoordde Europees commissaris voor crisisbeheersing Hadja Lahbib namens de Commissie. Zij legde uit dat de eerste COVID-19-vaccins een voorwaardelijke handelsvergunning (CMA) kregen.
Dat is een bestaande procedure die speciaal bedoeld is voor noodsituaties, zoals een pandemie, zodat geneesmiddelen sneller beschikbaar kunnen worden gemaakt voor wie dat dringend nodig heeft. Dat betekent niet dat er geen gegevens waren, maar dat het vaccin sneller kon worden goedgekeurd op basis van minder uitgebreide gegevens. De voorwaarde daarbij is dat de voordelen van snelle beschikbaarheid groter waren dan de risico’s van aanvullend onderzoek.
Een woordvoerder van de Commissie bevestigde dit nog eens in een reactie aan Deutsche Presse-Agentur (dpa): "de bewering van Hauser is een volledige verdraaiing en weerspiegelt noch de context, noch de inhoud van wat commissaris Lahbib heeft gezegd."
Geen gebrekkige vergunning
Voorwaardelijke vergunningen bestaan al sinds 2006 en zijn niet speciaal voor de COVID-19-pandemie ontwikkeld. Sindsdien hebben verschillende geneesmiddelen ook al een voorwaardelijke handelsvergunning gekregen.
Een voorwaardelijke vergunning betekent ook niet dat een geneesmiddel onvolledig of gebrekkig onderzocht is. Het houdt in dat een middel in uitzonderlijke situaties sneller beschikbaar kan worden gesteld, bijvoorbeeld wanneer er nog beperkte informatie is over zeer zeldzame bijwerkingen of langetermijneffecten.
De Commissie benadrukte wel dat de COVID-19-vaccins zoals BioNTech/Pfizer uitgebreid getest zijn bij tienduizenden deelnemers en grondig beoordeeld werden volgens de wetenschappelijke normen van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). De veiligheid wordt ook continu gemonitord, nieuwe bevindingen worden steeds toegevoegd aan de productinformatie en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) volgt de effectiviteit en virusvarianten nauwlettend om vaccinupdates aan te sturen indien nodig.
Effectiviteit
De Commissie gaf nog mee dat volgens schattingen de COVID-19-vaccins wereldwijd 2,5 miljoen sterfgevallen en 14,8 miljoen verloren levensjaren hebben voorkomen tussen december 2020 en oktober 2024. In Europa alleen al zouden ze tussen december 2020 en maart 2023 het aantal sterfgevallen met 59% hebben verminderd, "wat neerkomt op ongeveer 1,6 miljoen geredde levens".
(Stand van zaken: 22.09.2025)
Links
Facebookbericht (gearchiveerd)
Vraag Gerald Hauser (gearchiveerd)
Antwoord Hadja Lahbib (gearchiveerd)
Voorwaardelijke handelsvergunning (gearchiveerd)
2006 voorwaardelijke vergunning (gearchiveerd)
Geneesmiddelen voorwaardelijke vergunningen (gearchiveerd)
Beperkte informatie bijwerkingen (gearchiveerd)
Over dpa-factchecks
Deze factcheck is geschreven in het kader van het Third Party Fact Checking-programma van Facebook/Meta. Meer informatie over dit initiatief vindt u hier.
Uitleg van Facebook/Meta over de omgang met accounts die onjuiste informatie verspreiden, vindt u hier.
Inhoudelijke aan- of opmerkingen kan u sturen naar factcheck-netherlands@dpa.com met een link naar de desbetreffende Facebookpost. Gelieve hiervoor de juiste sjablonen te gebruiken. Richtlijnen voor bezwaren vindt u hier.
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)
![[cxml]](/fct/images/cxml_doc.png)
![[csv]](/fct/images/csv_doc.png)
![[text]](/fct/images/ntriples_doc.png)
![[turtle]](/fct/images/n3turtle_doc.png)
![[ld+json]](/fct/images/jsonld_doc.png)
![[rdf+json]](/fct/images/json_doc.png)
![[rdf+xml]](/fct/images/xml_doc.png)
![[atom+xml]](/fct/images/atom_doc.png)
![[html]](/fct/images/html_doc.png)