| schema:text
| - Geen bewijs voor deepfake
Foto's bevestigen: Netanyahu was in de koffiezaak aanwezig
19.3.2026, 11:35 (CET)
Sinds enkele dagen lijkt in bepaalde hoeken van het internet nog maar één vraag te tellen: ademt en leeft Benjamin Netanyahu nog?
Die vraag leek opgelost nadat Netanyahu op zijn socials een video van zichzelf deelde waarin hij in een koffiezaak dichtbij Jeruzalem een koffie ging drinken. Niets was minder waar: de video deed mensen opnieuw speculeren over zijn mogelijke dood. Volgens sommigen zou het namelijk om een deepfake gaan, gemaakt met AI, die erop zou moeten wijzen dat de premier effectief dood is. Een ingewikkelde theorie, terwijl een simpele verklaring om de hoek loert: de video is wel degelijk echt.
Beoordeling
Er is voldoende beeldmateriaal dat bevestigt dat Netanyahu in de koffiezaak in de buurt van Jeruzalem was. Ook de eigenaar van de zaak sprak daarover in de pers. Experts vonden bovendien geen sporen van AI in de video. Er is dus niets dat erop wijst dat de video een deepfake is.
Feiten
Israëlisch premier Benjamin Netanyahu bevond zich deze week wel degelijk in een koffietent in de buurt van Jeruzalem. Hij dronk zijn koffie in Sataf, een plek voor koffie en gebak gelegen in de heuvels ten westen van Jeruzalem.
Daaraan hoeft niet getwijfeld te worden. Het Instagramaccount van die zaak postte zelf meerdere foto's van het gebeuren. Die tonen de Israëlische premier vanuit meerdere hoeken en een van de foto's maakt ook duidelijk dat de premier gefilmd werd. Er is een camera te zien, gericht op de premier en de bediende die ook in de video te zien is.
Bovendien komt het interieur van de zaak en de mensen op de foto's overeen met wat in de video te zien is. En ook een maand geleden zag het interieur er al op die manier uit, bewijst een foto die Sataf plaatste op Google Maps. Op die foto zijn bijvoorbeeld de oranje pakken in de rekken achter de toonbank precies hetzelfde opgesteld als in de video. Ook de lamp die over de toonbank hangt is identiek.
Daarnaast is er nog een tweede video beschikbaar die Netanyahu een dag later op zijn socials postte, waarin hij opnieuw te zien is bij de koffiezaak - dit keer op het terras. Deutsche Presse-Agentur (dpa) kon de verschillende heuvels die in de achtergrond te zien zijn (zie minuut 1:02) precies matchen met de heuvels in de buurt van de zaak. Deze gearchiveerde versie van Bing Maps toont dat. Let vooral op de straten aan de rechterkant; die buigen precies zo af zoals ook in de video te zien is.
Voor wie dit nog niet voldoende bewijs vormt, gaat een journalist van de Indiase nieuwsdienst Times Now nog een stap verder. Hij ging zelf op bezoek bij Sataf en sprak er onder meer met de eigenaar en andere aanwezigen die allemaal bevestigden dat de premier daar geweest is. Netanyahu zou er 25 minuten zijn gebleven.
De journalist ging zelfs zo ver om op exact dezelfde plek met hetzelfde groene bakje koffie de camera toe te spreken (zie minuut 2:26). Ook hier is het interieur precies hetzelfde als in de video met Netanyahu.
Geen sporen van AI
In de video op Facebook worden een aantal zaken uit de video van Netanyahu benoemd die men verdacht vindt en toeschrijft aan AI. Het gaat onder meer over hoe de koffie zich in de overvolle beker beweegt, hoe het design van die beker zou veranderen en ook hoe de video ineens van frame verspringt.
Maar volgens een expert van GetReal Security, een Amerikaans bedrijf gespecialiseerd in de verificatie van digitale media, bevat de video geen sporen van AI. Dat meldde de expert aan de onderzoekers van NewsGuard.
"We hebben een multimodale analyse uitgevoerd van de audio- en videobeelden en van de gezichts- en stembiometrische gegevens. Er werden geen aanwijzingen voor synthetische inhoud of manipulatie in de audio- of videobestanden gevonden", aldus de expert. Dpa nam ook contact op met GetReal Security, maar kreeg vooralsnog geen antwoord.
De 'afwijkingen' in de video zouden simpelweg logische verklaringen kunnen hebben. Mogelijk kan het camerastandpunt of de belichting de indruk geven dat de koffie zou moeten overlopen, terwijl dat in werkelijkheid niet hoeft. De 'verandering' van het design van de beker zou kunnen liggen aan het scherpstellen van de camera op dat ogenblik.
En de verandering van frame (rond seconde 20) kan liggen aan het feit dat de video mogelijk achteraf verknipt en bewerkt is om het een mooi geheel te maken. De man achter de camera stelde Netanyahu namelijk net de vraag wat zijn boodschap is aan de mensen die even willen ontspannen in de context van de huidige oorlog. Waarop de premier reageert: "Ga gerust naar buiten om te ontspannen, maar blijf in de buurt van een schuilplaats". Mogelijk moest hier de take hernomen worden, waardoor er een 'knip' in de video zit.
Netanyahu leeft
Er is dus geen enkel teken dat Netanyahu zou zijn overleden. Op zijn X-account deelde hij twee dagen geleden nog meerdere video's, waaronder een over een ontmoeting met de Amerikaanse ambassadeur Mike Huckabee.
Die grapte dat president Trump hem had gestuurd om te checken of hij wel nog zou leven. Waarop Netanyahu klaar en duidelijk repliceerde: "Ja, Mike, ik leef".
(Stand van zaken: 19.3.2026)
Links
Facebookpost (gearchiveerd met video)
Video Netanyahu (gearchiveerd)
Sataf op Google Maps (gearchiveerd)
Instagrampost Sataf (gearchiveerd I & andere foto's)
Foto op Google Maps (gearchiveerd)
Tweede video Netanyahu (gearchiveerd)
Gearchiveerde beelden Bing Maps
Video Times Now (gearchiveerd)
Over GetReal Security (gearchiveerd)
Artikel NewsGuard (gearchiveerd)
X-account Netanyahu & post (gearchiveerd I & II)
Over dpa-factchecks
Deze factcheck is geschreven in het kader van het Third Party Fact Checking-programma van Facebook/Meta. Meer informatie over dit initiatief vindt u hier.
Uitleg van Facebook/Meta over de omgang met accounts die onjuiste informatie verspreiden, vindt u hier.
Inhoudelijke aan- of opmerkingen kan u sturen naar factcheck-netherlands@dpa.com met een link naar de desbetreffende Facebookpost. Gelieve hiervoor de juiste sjablonen te gebruiken. Richtlijnen voor bezwaren vindt u hier.
|