| schema:text
| - Newchecker.in is an independent fact-checking initiative of NC Media Networks Pvt. Ltd. We welcome our readers to send us claims to fact check. If you believe a story or statement deserves a fact check, or an error has been made with a published fact check
Contact Us: checkthis@newschecker.in
Fact checks doneFOLLOW US
Fact Check
वैज्ञानिक समुदाय कर्करोगाच्या उपचारांवर संशोधन करत असताना, एका व्हायरल सोशल मीडिया पोस्टमध्ये असा दावा केला गेला आहे की त्यांना “कर्करोगाचा पराभव” करणारा एक उपचार सापडला आहे- गरम अननसाच्या पाण्याने कॅन्सर ला हरविले आहे. WhatsApp ग्रुपमध्ये फिरणाऱ्या व्हायरल मेसेजनुसार, गरम पाण्यात चिरलेल्या अननसाचे काही तुकडे घालून हे मिश्रण प्यायल्याने शरीराची कॅन्सर या आजाराशी लढण्याची क्षमता वाढण्यास मदत होते. न्यूजचेकरला हा दावा खोटा असल्याचे स्पष्ट दिसले आहे.
यापूर्वी हा दावा सोशल मीडियावर 2021 मध्ये व्हायरल झाला होता, अनेक युजर्सनी ही पोस्ट खरी असल्याचे सांगितले होते.
आय.सी.बी.एस. जनरल हॉस्पिटलचे प्राध्यापक डॉ. गिल्बर्ट ए क्वोक यांचा हवाला देऊन व्हायरल झालेल्या संदेशात असे म्हटले आहे की, “उबदार अननसामुळे अँटीकँसर पदार्थ बाहेर पडतात, जे कर्करोगाच्या प्रभावी उपचारांसाठी औषधातील नवीनतम प्रगती आहे.”
“गरम अननस फळाचा अल्सर आणि ट्यूमर मारण्यावर परिणाम होतो. सर्व प्रकारच्या कर्करोगाची दुरुस्ती करण्यासाठी हे पुषढ सिद्ध झाले. गरम अननसाचे पाणी एलर्जीच्या परिणामी शरीरातील सर्व जंतू आणि विषारी पदार्थ नष्ट करू शकते. अननसाच्या अर्कासह औषधाचा प्रकार केवळ हिंसक पेशी नष्ट करतो, त्याचा निरोगी पेशींवर परिणाम होत नाही. याव्यतिरिक्त, अननसाच्या रसातील अमीनो आम्ल आणि अननस पॉलिफेनोल्स उच्च रक्तदाब नियंत्रित करू शकतात, अंतर्गत रक्तवाहिन्यांचा अडथळा प्रभावीपणे रोखू शकतात, रक्ताभिसरण समायोजित करतात आणि रक्ताच्या गुठळ्या कमी करतात,” असे त्यात पुढे म्हटले आहे.
सुरुवातीला न्यूजचेकरने डॉ. गिल्बर्ट ए क्वोक यांना शोधण्याचा प्रयत्न केला. ते आय.सी.बी.एस.च्या जनरल हॉस्पिटलचे प्रोफेसर होते असा दावा करण्यात आला होता. व्यापक शोध घेऊनही, आम्हाला या नावासह कोणतेही धागेदोरे सापडले नाहीत. आम्ही पुढे फेसबुकवर “हॉट अननस वॉटर” हे कीवर्ड पाहिले आणि समान माहिती सामायिक करणाऱ्या बऱ्याच पोस्ट सापडल्या. पण या पोस्टमध्ये क्वोकऐवजी डॉ. गिल्बर्ट ए क्वाकीय या व्यक्तीचा उल्लेख करण्यात आला होता आणि त्यांनी त्यांची ओळख आयसीबीएस रुग्णालयातील डॉक्टर म्हणून केली होती. तथापि आम्हाला गिल्बर्ट अनीम क्वाकये नावाच्या एका माणसाचे लिंक्डिन प्रोफाइल सापडले, ज्याने स्वत: ला संपादक आणि घाना ब्रॉडकास्टिंग कोऑपरेशन म्हणून सूचीबद्ध केले होते.
आम्हाला thereporters.com.ng नावाच्या वेबसाइटवर एक अहवालही सापडला, ज्यात असे दिसून आले आहे की, हे डॉक्टर चना येथील आयसीबीएस रुग्णालयात काम करत होते, परंतु कोणत्याही देशाचा उल्लेख करत नाहीत. चना येथील डॉक्टर आणि रुग्णालयाच्या नावाबद्दलच्या पुढील संशोधनाचा कोणताही परिणाम झाला नाही, ज्यामुळे आम्हाला असा निष्कर्ष काढण्यास भाग पाडले गेले की अशी कोणतीही व्यक्ती नाही.
पुढे न्यूजचेकरने अननसचा कर्करोगावरील परिणाम पाहिला. आम्हाला प्रथम तैवानमधील डॉक्टरांच्या एका गटाने केलेल्या अभ्यासानुसार असे दिसून आले आहे की ब्रोमेलेन, अननसाच्या फळ आणि स्टेममध्ये आढळणाऱ्या एन्झाइम्सचा एक गट, “कोलोरेक्टल कर्करोगाच्या पेशी (कोलन कर्करोग)” च्या प्रसाराच्या क्षमतेस प्रतिबंधित करते. “अनेक अभ्यासानुसार असे दिसून आले आहे की ब्रोमेलेन पेशींच्या वाढीस प्रतिबंध करू शकते आणि वेगवेगळ्या मार्गांद्वारे वेगवेगळ्या कर्करोगांमध्ये सेल अॅपोप्टोसिस (मृत्यू) ला प्रवृत्त करू शकते,” असे संशोधन पेपरमध्ये म्हटले आहे.
तथापि, मेमोरियल स्लोन केटरिंग कॅन्सर सेंटरवरील एका लेखात असे म्हटले आहे की ब्रोमेलेन मानवांमध्ये कर्करोगावर लक्षणीय परिणाम करू शकतो असा दावा करण्यासाठी पुरेसे पुरावे नाहीत. “ब्रोमेलेन हे एक एन्झाइम आहे जे प्रथिनांचे रेणू तोडते आणि अननसाच्या खोडापासून मिळते. प्रयोगशाळेच्या प्रयोगांमध्ये, ब्रोमेलेनने रक्त गोठणे आणि जळजळ कमी होण्यापासून रोखले. मात्र मानवांमध्ये अभ्यास मर्यादित आहे. क्लिनिकल सेटिंग्जमध्ये टॉपिकली वापरल्यास, हे बर्न्समधून मृत आणि खराब झालेल्या ऊतींना काढून टाकण्यास मदत करते. जरी ब्रोमेलेन कधीकधी पचन आणि शोषणास मदत करण्यासाठी तोंडी घेतले जाते, परंतु याबद्दल अभ्यासाचा अभाव आहे. मानवांमध्ये कर्करोगावरील परिणामांसाठी देखील याचा अभ्यास केला गेला नाही. ब्रोमेलेनमुळे काही प्रतिजैविकांचे शोषण वाढू शकते,” असे त्यात म्हटले आहे.
एएफपीवरील आणखी एका अहवालात इंडोनेशियन कॅन्सर फाउंडेशनचे अध्यक्ष प्रोफेसर डॉ. अरु विसाकसोनो सुडोयो यांचा हवाला देऊन असे म्हटले आहे की, “इतर फळांप्रमाणेच – सफरचंद आणि एवोकॅडोसह इतर – अननस निरोगी असतात. ते अशी फळे आहेत जी सामान्य आरोग्य आणि रोगप्रतिकारक शक्तीस समर्थन देऊ शकतात. त्यापेक्षा जास्त नाही. अननस आणि इतर निरोगी फळे आणि भाज्यांचे सेवन केल्याने कर्करोगाचा धोका कमी होण्यास मदत होऊ शकते, हे लक्षात घेणे महत्वाचे आहे की ते या रोगावरील वैद्यकीय उपचार किंवा उपचारांच्या समतुल्य नाहीत.”
न्यूजचेकर यांनी पुढे केरळमधील कॅरिटास कॅन्सर इन्स्टिट्यूटचे सिनियर ऑन्कोलॉजिकल सर्जन डॉ. जोजो व्ही जोसेफ यांच्याशी संपर्क साधला, ज्यांनी हा दावा पूर्णपणे निराधार असल्याची पुष्टी केली.
एक फळ म्हणून अननस आपल्या आहारात एक चांगली भर आहे, जसे केळी व सफरचंदाप्रमाणे, परंतु त्याचा कोणताही अतिरिक्त फायदा नाही. कर्करोगाचा हा काही जादूचा उपचार नाही ज्या पद्धतीने तो पिच केला जात आहे. कर्करोगाचा उपचार म्हणून याचा वापर केला जाऊ शकत नाही. हे दीर्घकाळ खाल्ल्याने कर्करोगापासून बचावाची हमीही मिळत नाही,” असे डॉ. जोजो म्हणाले.
अननसाच्या कथित ‘अल्कधर्मी’ गुणधर्माबद्दल बोलताना डॉ. जोजो म्हणाले, “अननस हे आम्लयुक्त फळ आहे. अननसाच्या पाण्याला कोणी कितीही पातळ केले तरी ३-४ चा पीएच असेल. हे कधीही अल्कधर्मी होत नाही.”
न्यूजचेकरच्या संशोधनात असे दिसून आले आहे की गरम अननसाच्या पाण्याचा वापर कर्करोगाचा उपचार म्हणून केला जात असल्याचा दावा दिशाभूल करणारा आहे. अननसमधील एन्झाइम पेशींच्या वाढीस प्रतिबंध करू शकते आणि चाचणी-ट्यूब सेटिंग्जमध्ये वेगवेगळ्या कर्करोगांमध्ये सेल अपोप्टोसिस (मृत्यू) ला प्रवृत्त करू शकते, परंतु कर्करोगाचा उपचार म्हणून याचा वापर केला जाऊ शकत नाही.
(हा लेख मूळतः न्यूजचेकर इंग्रजीने प्रकाशित केला होता)
Our Sources
Memorial Sloan Kettering Cancer Centre: https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/bromelain
National Library Of Medicine: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6338369/
AFP: https://factcheck.afp.com/http%253A%252F%252Fdoc.afp.com%252F9KD4RC-4
कोणत्याही संशयास्पद बातमीच्या पडताळणीसाठी आम्हाला checkthis@newschecker.in वर ईमेल करा अथवा 9999499044 या व्हाट्सएप्प नंबरवर मॅसेज पाठवा.
Prasad Prabhu
December 27, 2022
Prasad Prabhu
December 17, 2022
Prasad Prabhu
December 15, 2022
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)
![[cxml]](/fct/images/cxml_doc.png)
![[csv]](/fct/images/csv_doc.png)
![[text]](/fct/images/ntriples_doc.png)
![[turtle]](/fct/images/n3turtle_doc.png)
![[ld+json]](/fct/images/jsonld_doc.png)
![[rdf+json]](/fct/images/json_doc.png)
![[rdf+xml]](/fct/images/xml_doc.png)
![[atom+xml]](/fct/images/atom_doc.png)
![[html]](/fct/images/html_doc.png)